Biên độ dao động giá chứng khoán là gì? Cách tính trần sàn

Vì sao có biên độ dao động

Biên độ giới hạn mức biến động trong một phiên để hạn chế những cú tăng, giảm đột ngột do tin đồn, lệnh nhầm hay tâm lý đám đông. Nó cho nhà đầu tư thời gian tiếp nhận thông tin trước khi giá đi tiếp. Nhiều thị trường mới nổi ở châu Á áp dụng cơ chế tương tự, trong khi một số thị trường phát triển dùng cơ chế ngắt mạch tạm dừng giao dịch thay vì giới hạn giá cố định.

Mặt trái là khi có thông tin rất lớn, giá có thể tăng trần hoặc giảm sàn nhiều phiên liên tiếp mà không khớp được lệnh, gọi là trắng bên mua hoặc trắng bên bán. Lúc đó nhà đầu tư muốn bán cũng không bán được, rủi ro thanh khoản tăng mạnh.

Biên độ trên từng sàn

Mỗi sàn có biên độ riêng, phản ánh mức độ chuẩn hóa và quy mô doanh nghiệp: HOSE dành cho doanh nghiệp lớn nhất nên biên độ hẹp nhất, UPCoM có điều kiện đăng ký giao dịch thấp nhất nên biên độ rộng nhất. Biên độ do quy chế giao dịch của các Sở giao dịch quy định và có thể thay đổi, nên hãy kiểm tra thông báo hiện hành của HOSE, HNX.

• HOSE: ±7% so với giá tham chiếu (giá đóng cửa phiên liền trước).
• HNX: ±10% so với giá tham chiếu (giá đóng cửa phiên liền trước).
• UPCoM: ±15% so với giá tham chiếu, là giá bình quân gia quyền các lệnh khớp theo phương thức khớp lệnh của phiên liền trước.
• Ngày giao dịch đầu tiên của cổ phiếu mới niêm yết trên HOSE: ±20% so với giá tham chiếu do tổ chức niêm yết đề xuất. HNX và UPCoM cũng áp dụng biên độ ngày đầu rộng hơn (thường được nêu là ±30% và ±40%), cần đối chiếu thông báo của HNX cho từng mã.
• Biên độ của chứng quyền và chứng khoán phái sinh được tính theo cách riêng, không áp dụng các tỷ lệ trên.

Cách tính giá trần, giá sàn

Giá trần = Giá tham chiếu × (1 + Biên độ); Giá sàn = Giá tham chiếu × (1 - Biên độ). Vì giá chỉ được đặt theo bước giá (đơn vị yết giá), kết quả được làm tròn về bước giá gần nhất nằm trong biên độ: giá trần làm tròn xuống, giá sàn làm tròn lên. Do đó mức biến động thực tế có thể nhỏ hơn biên độ danh nghĩa một chút.

Trên HOSE, bước giá với cổ phiếu và chứng chỉ quỹ đóng là 10 đồng cho giá dưới 10.000 đồng, 50 đồng cho giá từ 10.000 đến 49.950 đồng, và 100 đồng cho giá từ 50.000 đồng trở lên (theo quy chế áp dụng từ năm 2016). Bảng giá của công ty chứng khoán đã hiển thị sẵn giá trần (màu tím), giá sàn (màu xanh lơ) và giá tham chiếu (màu vàng).

Khi nào giá tham chiếu bị điều chỉnh

Vào ngày giao dịch không hưởng quyền nhận cổ tức tiền mặt, cổ tức bằng cổ phiếu, cổ phiếu thưởng hoặc quyền mua cổ phiếu phát hành thêm, giá tham chiếu được điều chỉnh giảm để phản ánh giá trị đã chia cho cổ đông. Biên độ của ngày đó tính trên giá tham chiếu đã điều chỉnh, không phải trên giá đóng cửa phiên trước.

Biên độ không phải là thước đo rủi ro của một khoản đầu tư. Một cổ phiếu giảm sàn 5 phiên liên tiếp trên HOSE đã mất khoảng 30% giá trị; biên độ chỉ làm cú giảm diễn ra chậm hơn, không ngăn được nó.

Formula

Example: Tính giá trần, giá sàn cho hai cổ phiếu trên HOSE

Common Mistakes

• Đặt lệnh giới hạn với giá ngoài khoảng trần, sàn hoặc không đúng bước giá, lệnh bị hệ thống từ chối.
• Áp biên độ ±7% cho cổ phiếu niêm yết trên HNX hoặc UPCoM, hoặc ngược lại.
• Tính trần sàn ngày GDKHQ trên giá đóng cửa phiên trước thay vì trên giá tham chiếu đã điều chỉnh.
• Nghĩ rằng biên độ hẹp làm cổ phiếu an toàn hơn. Biên độ chỉ giới hạn tốc độ thay đổi giá mỗi phiên, không giới hạn tổng mức giảm.
• Không lường trước rủi ro trắng bên mua: khi cổ phiếu giảm sàn liên tiếp với dư bán lớn, lệnh bán có thể không khớp nhiều phiên.

Quick Check

FAQ