Calculating PIT on salary
Cách tính thuế TNCN từ tiền lương
Cách tính thuế TNCN từ tiền lương 2026 theo biểu thuế 5 bậc
Thuế TNCN từ tiền lương (personal income tax on salary) của cá nhân cư trú được tính bằng thu nhập tính thuế nhân thuế suất của biểu thuế lũy tiến từng phần. Thu nhập tính thuế là thu nhập chịu thuế sau khi trừ bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác.
Quy định áp dụng cho năm 2026
Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 được Quốc hội thông qua ngày 10.12.2025, có hiệu lực từ 01.07.2026. Riêng các quy định về thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026 (khoản 2 Điều 29). Điểm thay đổi lớn nhất với người làm công ăn lương là biểu thuế rút từ 7 bậc xuống 5 bậc và giảm trừ gia cảnh tăng lên 15,5 triệu đồng/tháng cho bản thân, 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Hằng tháng, tổ chức trả lương tạm khấu trừ thuế; cuối năm thuế được quyết toán theo thu nhập cả năm. Cách khấu trừ tạm tính trong giai đoạn chuyển tiếp của năm 2026 thực hiện theo hướng dẫn của cơ quan thuế, nên số thuế tạm khấu trừ từng tháng có thể khác số tính theo năm; chênh lệch được xử lý khi quyết toán.
Biểu thuế lũy tiến từng phần 5 bậc
Biểu thuế tại Điều 9 Luật 109/2025/QH15 áp dụng cho thu nhập tính thuế. "Lũy tiến từng phần" nghĩa là mỗi phần thu nhập chỉ chịu thuế suất của bậc chứa phần đó, không phải toàn bộ thu nhập chịu thuế suất của bậc cao nhất.
- Bậc 1: đến 10 triệu đồng/tháng (đến 120 triệu đồng/năm): 5%.
- Bậc 2: trên 10 đến 30 triệu đồng/tháng (trên 120 đến 360 triệu/năm): 10%.
- Bậc 3: trên 30 đến 60 triệu đồng/tháng (trên 360 đến 720 triệu/năm): 20%.
- Bậc 4: trên 60 đến 100 triệu đồng/tháng (trên 720 đến 1.200 triệu/năm): 30%.
- Bậc 5: trên 100 triệu đồng/tháng (trên 1.200 triệu/năm): 35%.
Công thức tính nhanh theo từng bậc
Thay vì cộng từng bậc, có thể dùng công thức rút gọn theo tháng, trong đó TNTT là thu nhập tính thuế (triệu đồng). Các hằng số trừ được suy ra từ chính biểu thuế, nên kết quả trùng với cách cộng từng bậc.
- TNTT đến 10: Thuế = TNTT × 5%.
- TNTT trên 10 đến 30: Thuế = TNTT × 10% - 0,5.
- TNTT trên 30 đến 60: Thuế = TNTT × 20% - 3,5.
- TNTT trên 60 đến 100: Thuế = TNTT × 30% - 9,5.
- TNTT trên 100: Thuế = TNTT × 35% - 14,5.
Những khoản được trừ và không bị tính thuế
Theo Điều 8 Luật 109/2025/QH15, thu nhập tính thuế bằng thu nhập chịu thuế trừ các khoản đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp, một số khoản bảo hiểm hưu trí bổ sung, hưu trí tự nguyện, bảo hiểm nhân thọ trong giới hạn Chính phủ quy định, giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ tại Điều 11 (đóng góp từ thiện, nhân đạo hợp lệ; chi cho y tế, giáo dục theo mức Chính phủ quy định).
Một số khoản không tính vào thu nhập chịu thuế hoặc được miễn thuế, như một số phụ cấp, trợ cấp theo quy định và tiền lương làm thêm giờ, làm việc ban đêm theo Điều 3, Điều 4 của Luật và hướng dẫn của Chính phủ. Thưởng, lương tháng 13 vẫn cộng vào thu nhập chịu thuế. Người không ký hợp đồng lao động hoặc làm việc ngắn hạn thường bị tạm khấu trừ theo tỷ lệ cố định tại nguồn; kiểm tra ngưỡng và tỷ lệ hiện hành với cơ quan thuế.
Formula
Thuế TNCN = Σ (Phần thu nhập tính thuế trong từng bậc × Thuế suất của bậc)
- Thu nhập tính thuế
- Thu nhập chịu thuế - Bảo hiểm bắt buộc - Giảm trừ gia cảnh (15,5 triệu + 6,2 triệu × số người phụ thuộc) - Giảm trừ khác.
- Thu nhập chịu thuế
- Tổng tiền lương, tiền công, thưởng, phụ cấp trong kỳ trừ các khoản miễn thuế, lấy từ bảng lương.
- Thuế suất của bậc
- 5%, 10%, 20%, 30%, 35% theo Điều 9 Luật 109/2025/QH15.
Áp dụng cho cá nhân cư trú. Cá nhân không cư trú chịu thuế 20% trên tổng tiền lương, tiền công nhận được do làm việc tại Việt Nam (Điều 21).
Example: Tính thuế TNCN cho lương gross 50 triệu đồng
Chị Thu (nhân vật giả định) lương gross 50 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương (dưới mức trần), có 1 người phụ thuộc đã đăng ký, không có thu nhập miễn thuế hay giảm trừ khác. Áp dụng quy định kỳ tính thuế 2026.
- Bảo hiểm bắt buộc = 50.000.000 × 10,5% = 5.250.000 đồng.
- Giảm trừ gia cảnh = 15.500.000 + 6.200.000 = 21.700.000 đồng.
- Thu nhập tính thuế = 50.000.000 - 5.250.000 - 21.700.000 = 23.050.000 đồng, thuộc bậc 2.
- Cộng từng bậc: 10.000.000 × 5% + 13.050.000 × 10% = 500.000 + 1.305.000 = 1.805.000 đồng.
- Kiểm tra bằng công thức nhanh: 23,05 × 10% - 0,5 = 1,805 triệu đồng, khớp kết quả trên.
- Lương net = 50.000.000 - 5.250.000 - 1.805.000 = 42.945.000 đồng. Thuế suất bình quân trên lương gross = 1,805 / 50 ≈ 3,6%.
Dù thu nhập tính thuế của chị Thu nằm ở bậc 10%, thuế thực nộp chỉ khoảng 3,6% lương gross nhờ giảm trừ và cơ chế lũy tiến từng phần. Điều cần nhớ: thuế suất bậc cao chỉ áp cho phần thu nhập vượt ngưỡng, nên tăng lương không bao giờ làm lương net giảm.
Common Mistakes
- Áp thuế suất của bậc cao nhất cho toàn bộ thu nhập tính thuế, ví dụ 23 triệu × 10% = 2,3 triệu thay vì 1,805 triệu đồng.
- Tính thuế trên lương gross mà quên trừ bảo hiểm bắt buộc và giảm trừ gia cảnh.
- Dùng biểu thuế 7 bậc và mức giảm trừ 11 triệu đồng cũ cho kỳ tính thuế 2026.
- Bỏ quên thưởng, lương tháng 13 khi ước tính thuế cả năm, rồi bất ngờ khi tháng nhận thưởng bị khấu trừ nhiều.
- Nghĩ rằng đã bị khấu trừ hàng tháng thì không cần quan tâm quyết toán; người có thu nhập từ hai nơi trở lên thường phải tự quyết toán và có thể phải nộp thêm.
Quick Check
Q1. Thu nhập tính thuế của anh Long là 45 triệu đồng/tháng. Thuế TNCN theo biểu 5 bậc là bao nhiêu?
Q2. Lương gross 22 triệu đồng, đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, không có người phụ thuộc. Thuế TNCN mỗi tháng năm 2026 là bao nhiêu?
Q3. Điều nào đúng về biểu thuế lũy tiến từng phần?
FAQ
Lương bao nhiêu thì bắt đầu phải nộp thuế TNCN năm 2026?
Khi thu nhập sau bảo hiểm và các khoản miễn thuế vượt 15,5 triệu đồng/tháng (cộng thêm 6,2 triệu cho mỗi người phụ thuộc). Với người không có người phụ thuộc, đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, ngưỡng này tương ứng lương gross khoảng 17,32 triệu đồng.
Thưởng Tết có bị tính thuế không?
Có. Tiền thưởng thuộc thu nhập từ tiền lương, tiền công và được cộng vào thu nhập chịu thuế của kỳ nhận, trừ một số loại thưởng được miễn theo quy định.
Bị khấu trừ thuế nhiều hơn số phải nộp thì làm sao?
Khi quyết toán thuế năm, nếu số đã khấu trừ lớn hơn số phải nộp, bạn có thể đề nghị hoàn thuế hoặc bù trừ sang kỳ sau. Có thể ủy quyền cho tổ chức trả lương quyết toán thay nếu đủ điều kiện, hoặc tự quyết toán qua eTax Mobile.
Làm hai công ty thì tính thuế thế nào?
Mỗi nơi tạm khấu trừ theo hướng dẫn, giảm trừ bản thân chỉ được tính ở một nơi. Cuối năm bạn cộng toàn bộ thu nhập từ tiền lương để quyết toán theo biểu lũy tiến, thường phải nộp thêm vì tổng thu nhập rơi vào bậc cao hơn.