Family circumstance deduction
Giảm trừ gia cảnh
Mức giảm trừ gia cảnh 2026: 15,5 triệu đồng và cách áp dụng
Giảm trừ gia cảnh (family deduction) là số tiền được trừ vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công trước khi tính thuế thu nhập cá nhân. Từ kỳ tính thuế 2026, mức giảm trừ là 15,5 triệu đồng/tháng cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc.
Căn cứ pháp lý và mức áp dụng
Mức giảm trừ 15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc được quy định tại Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026, thay cho mức 11 triệu và 4,4 triệu đồng theo Nghị quyết 954/2020/UBTVQH14. Các mức này cũng được ghi tại Điều 10 Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
Luật cũng quy định Chính phủ căn cứ biến động giá cả, thu nhập để trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức giảm trừ. Vì vậy con số có thể thay đổi trong tương lai; khi đọc bài viết khác, hãy kiểm tra mức đó áp dụng cho năm nào.
Giảm trừ gia cảnh hoạt động thế nào
Theo Điều 10 Luật 109/2025/QH15, giảm trừ gia cảnh được trừ vào thu nhập chịu thuế từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Nó không phải là khoản tiền được nhận thêm, mà là phần thu nhập không bị tính thuế. Thu nhập tính thuế bằng thu nhập chịu thuế trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh và các khoản giảm trừ khác như đóng góp từ thiện hợp lệ.
Vì thuế được tính theo biểu lũy tiến, mỗi đồng giảm trừ giúp bạn tiết kiệm thuế bằng đúng thuế suất của bậc cao nhất mà thu nhập của bạn đang rơi vào. Người ở bậc 10% tiết kiệm 620.000 đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc; người ở bậc 20% tiết kiệm 1.240.000 đồng.
Ai là người phụ thuộc
Theo khoản 4 Điều 10 Luật 109/2025/QH15, người phụ thuộc là người mà người nộp thuế có trách nhiệm nuôi dưỡng. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính giảm trừ một lần vào một người nộp thuế, ví dụ hai vợ chồng phải thỏa thuận ai đăng ký cho con.
- Con chưa thành niên; con mất năng lực hành vi dân sự, khuyết tật, không có khả năng lao động.
- Con thành niên đang học đại học, cao đẳng, trung học chuyên nghiệp hoặc học nghề, nếu không có thu nhập hoặc thu nhập không vượt mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định.
- Vợ hoặc chồng không có khả năng lao động; bố, mẹ đã hết tuổi lao động hoặc không có khả năng lao động, với cùng điều kiện về thu nhập.
- Những người khác không nơi nương tựa mà người nộp thuế trực tiếp nuôi dưỡng, với cùng điều kiện về thu nhập.
Giảm trừ bản thân và đăng ký người phụ thuộc
Giảm trừ cho bản thân được tính tự động khi bạn có thu nhập tiền lương và cam kết làm việc tại một nơi chính; nếu làm nhiều nơi, chỉ tính giảm trừ bản thân ở một nơi. Giảm trừ người phụ thuộc thì phải đăng ký, thường qua tổ chức trả lương hoặc tự đăng ký với cơ quan thuế, kèm giấy tờ chứng minh quan hệ và điều kiện.
Nếu trong năm chưa đăng ký kịp, nhiều trường hợp vẫn được tính giảm trừ khi quyết toán thuế cuối năm theo hướng dẫn của cơ quan thuế. Hãy giữ đầy đủ giấy tờ và kiểm tra trên ứng dụng eTax Mobile hoặc cổng thuế điện tử.
Formula
Thu nhập tính thuế = Thu nhập chịu thuế - Bảo hiểm bắt buộc - 15,5 triệu - 6,2 triệu × Số người phụ thuộc - Giảm trừ khác
- Thu nhập chịu thuế
- Tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trong tháng trừ các khoản được miễn thuế, lấy trên bảng lương.
- Bảo hiểm bắt buộc
- Phần người lao động đóng BHXH, BHYT, BHTN, thường 10,5% tiền lương làm căn cứ đóng.
- Số người phụ thuộc
- Số người phụ thuộc đã đăng ký hợp lệ và chỉ được tính cho bạn.
- Giảm trừ khác
- Đóng góp từ thiện, nhân đạo hợp lệ và các khoản giảm trừ khác theo Điều 11 Luật 109/2025/QH15 và hướng dẫn của Chính phủ.
Nếu kết quả âm hoặc bằng 0 thì không phải nộp thuế từ tiền lương tháng đó. Giảm trừ theo năm: 186 triệu đồng cho bản thân, 74,4 triệu đồng cho mỗi người phụ thuộc.
Example: Anh Nam có 2 con nhỏ, lương gross 35 triệu đồng
Anh Nam (nhân vật giả định) lương gross 35 triệu đồng/tháng, đóng bảo hiểm trên toàn bộ lương, có 2 con dưới 18 tuổi đã đăng ký người phụ thuộc cho anh. Không có khoản giảm trừ khác. Áp dụng quy định kỳ tính thuế 2026.
- Bảo hiểm bắt buộc = 35.000.000 × 10,5% = 3.675.000 đồng.
- Tổng giảm trừ gia cảnh = 15.500.000 + 2 × 6.200.000 = 27.900.000 đồng.
- Thu nhập tính thuế = 35.000.000 - 3.675.000 - 27.900.000 = 3.425.000 đồng; thuế = 3.425.000 × 5% = 171.250 đồng.
- Nếu không đăng ký người phụ thuộc: thu nhập tính thuế = 35.000.000 - 3.675.000 - 15.500.000 = 15.825.000 đồng; thuế = 10.000.000 × 5% + 5.825.000 × 10% = 500.000 + 582.500 = 1.082.500 đồng.
- Tiết kiệm nhờ đăng ký 2 người phụ thuộc = 1.082.500 - 171.250 = 911.250 đồng/tháng, tức 10.935.000 đồng/năm.
Đăng ký đủ người phụ thuộc giúp anh Nam giữ lại gần 11 triệu đồng mỗi năm. Khoản tiết kiệm không bằng 2 × 6,2 triệu × 10% vì một phần giảm trừ kéo thu nhập từ bậc 10% xuống bậc 5%. Đây là lý do nên đăng ký người phụ thuộc ngay khi đủ điều kiện, thay vì chờ quyết toán.
Common Mistakes
- Dùng mức cũ 11 triệu và 4,4 triệu đồng cho năm 2026, khiến thuế tính ra cao hơn thực tế.
- Hai vợ chồng cùng đăng ký một con làm người phụ thuộc. Mỗi người phụ thuộc chỉ được tính cho một người nộp thuế.
- Nghĩ rằng giảm trừ gia cảnh là tiền được nhận thêm, trong khi nó chỉ làm giảm phần thu nhập bị tính thuế.
- Đăng ký bố mẹ làm người phụ thuộc dù bố mẹ còn thu nhập vượt mức quy định, dẫn tới bị truy thu khi cơ quan thuế kiểm tra.
- Làm hai nơi và để cả hai nơi cùng trừ giảm trừ bản thân, cuối năm phải nộp bù khi quyết toán.
Quick Check
Q1. Chị Hoa có thu nhập sau khi trừ bảo hiểm 30 triệu đồng/tháng và 1 người phụ thuộc. Thu nhập tính thuế năm 2026 là bao nhiêu?
Q2. Hai vợ chồng cùng đi làm, có một con 5 tuổi. Cách đăng ký người phụ thuộc nào đúng?
Q3. Thu nhập của anh Bình đang ở bậc thuế 20%. Đăng ký thêm một người phụ thuộc (mà thu nhập vẫn ở bậc 20%) giúp anh giảm bao nhiêu thuế mỗi tháng?
FAQ
Mức giảm trừ gia cảnh năm 2026 là bao nhiêu?
15,5 triệu đồng/tháng (186 triệu đồng/năm) cho người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng cho mỗi người phụ thuộc, theo Nghị quyết 110/2025/UBTVQH15 và Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15.
Con đang học đại học có được đăng ký người phụ thuộc không?
Có, nếu con không có thu nhập hoặc có thu nhập không vượt mức do Bộ trưởng Bộ Tài chính quy định. Cần giấy tờ chứng minh đang theo học.
Freelancer có được giảm trừ gia cảnh không?
Theo Luật 109/2025/QH15, giảm trừ gia cảnh được trừ vào thu nhập từ tiền lương, tiền công của cá nhân cư trú. Freelancer cần xác định khoản thu thuộc loại thu nhập nào và cách kê khai tương ứng, nên kiểm tra hướng dẫn của cơ quan thuế.
Đăng ký người phụ thuộc muộn có được tính lại không?
Thường được tính khi quyết toán thuế năm nếu đáp ứng điều kiện và có đủ hồ sơ, theo hướng dẫn hiện hành của cơ quan thuế. Tuy vậy đăng ký sớm giúp giảm số thuế bị khấu trừ hàng tháng.