Excel NPV function
Hàm NPV trong Excel
Hàm NPV trong Excel: cú pháp, ví dụ và lỗi hay gặp
Hàm NPV trong Excel (Net Present Value) tính tổng giá trị hiện tại của một chuỗi dòng tiền tương lai cách đều nhau, chiết khấu theo một lãi suất cố định. Lưu ý quan trọng: Excel chiết khấu giá trị đầu tiên trong hàm về một kỳ trước, nên khoản đầu tư ở năm 0 phải cộng riêng bên ngoài hàm.
Hàm NPV dùng để làm gì
NPV (giá trị hiện tại ròng) là tiêu chí thẩm định dự án được dùng nhiều nhất trong tài chính doanh nghiệp: chiết khấu mọi dòng tiền tương lai về hôm nay rồi trừ đi vốn đầu tư ban đầu. NPV dương nghĩa là dự án tạo ra giá trị cao hơn mức sinh lời tối thiểu mà nhà đầu tư đòi hỏi.
Tính tay NPV cho 5 năm thì còn được, nhưng mô hình thực tế thường có 10 đến 20 năm dòng tiền và cần thử nhiều mức lãi suất chiết khấu. Hàm NPV giúp tính trong một công thức, và khi đặt lãi suất ở một ô riêng, bạn có thể đổi giả định và thấy kết quả cập nhật ngay.
Cú pháp và cách hàm NPV tính
Cú pháp: =NPV(rate, value1, [value2], ...). Trong đó rate là lãi suất chiết khấu mỗi kỳ, value1, value2... là các dòng tiền hoặc một vùng ô chứa dòng tiền. Nếu máy dùng định dạng số kiểu Việt Nam (dấu phẩy thập phân), dấu phân cách đối số trong công thức là dấu chấm phẩy: =NPV(B1;B3:B7).
Excel giả định value1 xảy ra vào cuối kỳ 1, value2 vào cuối kỳ 2, và cứ thế. Hàm tính tổng value_i / (1 + rate)^i. Vì vậy hàm NPV của Excel thực chất là hàm giá trị hiện tại của các dòng tiền từ kỳ 1 trở đi, chưa phải NPV theo định nghĩa trong sách giáo khoa.
- Ô trống và ô chứa chữ trong vùng value bị bỏ qua, nên một năm có dòng tiền bằng 0 phải nhập số 0, không được để trống.
- Thứ tự các ô chính là thứ tự thời gian: sắp xếp dòng tiền từ kỳ sớm nhất đến kỳ muộn nhất.
- Rate và kỳ phải cùng đơn vị: dòng tiền theo tháng thì dùng lãi suất tháng.
NPV và XNPV: khi nào dùng hàm nào
Hàm NPV giả định các kỳ cách đều nhau. Khi dòng tiền xảy ra vào những ngày không đều, ví dụ giải ngân giữa tháng 3 và thu tiền vào các ngày khác nhau, hãy dùng XNPV(rate, values, dates). XNPV chiết khấu theo số ngày thực tế trên cơ sở 365 ngày một năm, và giá trị đầu tiên trong values được coi là ở ngày đầu tiên, nên không cần cộng riêng năm 0.
Với bài tập và mô hình theo năm đơn giản, NPV là đủ. Với mô hình định giá theo ngày giao dịch thực hoặc dự án có lịch giải ngân lẻ, XNPV cho kết quả sát thực tế hơn.
Đọc kết quả NPV và chọn lãi suất chiết khấu
NPV lớn hơn 0: dự án tạo thêm giá trị so với yêu cầu sinh lời, nên xem xét chấp nhận. NPV bằng 0: dự án vừa đủ bù chi phí vốn. NPV nhỏ hơn 0: dự án phá hủy giá trị ở mức lãi suất chiết khấu đã chọn.
Lãi suất chiết khấu thường là chi phí vốn bình quân gia quyền (WACC) của doanh nghiệp, cộng thêm phần bù nếu dự án rủi ro hơn hoạt động hiện tại. Vì NPV rất nhạy với lãi suất chiết khấu, nên lập thêm bảng độ nhạy bằng Data Table để xem NPV thay đổi thế nào khi lãi suất chiết khấu đổi 1 đến 2 điểm phần trăm.
Formula
=NPV(rate, value1, [value2], ...) + dòng tiền năm 0
- rate
- Lãi suất chiết khấu mỗi kỳ, nhập ở một ô riêng (ví dụ B1 = 10%) để dễ thay đổi. Thường là WACC hoặc tỷ suất sinh lời yêu cầu.
- value1, value2, ...
- Dòng tiền ròng từ kỳ 1 trở đi, theo đúng thứ tự thời gian. Có thể nhập một vùng ô như B3:B7. Dòng tiền ra mang dấu âm, dòng tiền vào mang dấu dương.
- dòng tiền năm 0
- Khoản đầu tư ban đầu ở thời điểm hiện tại, thường là số âm. Cộng ngoài hàm vì nó không cần chiết khấu.
Lỗi phổ biến nhất là đưa ô năm 0 vào trong hàm, khiến toàn bộ kết quả bị chiết khấu thêm một kỳ và nhỏ hơn NPV đúng.
Example: Tính NPV một dự án mở rộng xưởng trên Excel
Công ty Bao bì Tân Tiến (số liệu giả định) cân nhắc đầu tư dây chuyền mới 1.000 triệu đồng, dự kiến tạo dòng tiền ròng 5 năm lần lượt 300, 350, 400, 250 và 200 triệu đồng. Chi phí vốn là 10%/năm. Bố trí trên Excel: ô B1 nhập 10%; ô B2 nhập -1000 (năm 0); các ô B3 đến B7 nhập 300, 350, 400, 250, 200 (năm 1 đến năm 5). Đơn vị: triệu đồng.
- Tại ô B9 nhập công thức =NPV(B1,B3:B7)+B2 (máy định dạng Việt Nam: =NPV(B1;B3:B7)+B2).
- Excel chiết khấu từng năm: 300 / 1,1 = 272,73; 350 / 1,1² = 289,26; 400 / 1,1³ = 300,53; 250 / 1,1⁴ = 170,75; 200 / 1,1⁵ = 124,18.
- Phần trong hàm =NPV(B1,B3:B7) trả về tổng 1.157,45 triệu đồng.
- Cộng ô B2: 1.157,45 + (-1.000) = 157,45. Excel trả về khoảng 157,447 triệu đồng.
- Kiểm tra lỗi hay gặp: nếu nhập =NPV(B1,B2:B7), Excel coi khoản -1.000 là ở cuối năm 1 và trả về khoảng 143,13 triệu đồng, tức kết quả đúng chia thêm cho 1,1.
NPV của dự án là khoảng 157,45 triệu đồng, dương, nên ở chi phí vốn 10% dự án tạo thêm giá trị cho Tân Tiến. Cách nhập sai làm NPV thấp hơn khoảng 14 triệu đồng; với dự án hàng trăm tỷ, sai lệch này đủ để đổi quyết định đầu tư khi NPV gần 0.
Common Mistakes
- Đưa ô dòng tiền năm 0 vào trong hàm NPV, làm toàn bộ dòng tiền bị chiết khấu thêm một kỳ.
- Để trống ô của năm không có dòng tiền. Excel bỏ qua ô trống nên các năm sau bị dồn lên một kỳ; phải nhập số 0.
- Dùng lãi suất năm cho dòng tiền theo tháng hoặc quý. Lãi suất và kỳ phải cùng đơn vị.
- Nhập lãi suất là 10 thay vì 10% hoặc 0,1, khiến Excel chiết khấu với lãi suất 1.000%.
- Dùng hàm NPV cho dòng tiền phát sinh vào các ngày không đều thay vì dùng XNPV.
Quick Check
Q1. Dự án đầu tư 500 triệu ở năm 0 (ô B2 = -500), dòng tiền năm 1 đến 3 ở B3:B5, lãi suất ở B1. Công thức nào tính đúng NPV?
Q2. Dòng tiền 3 năm là 110, 121, 133,1 triệu đồng, lãi suất 10%. =NPV(10%,110,121,133.1) trả về bao nhiêu?
Q3. Dự án có dòng tiền năm 2 bằng 0 nhưng người lập để trống ô đó trong vùng dùng cho hàm NPV. Hậu quả là gì?
FAQ
Vì sao hàm NPV trong Excel cho kết quả khác máy tính tài chính?
Thường là do đã đưa khoản đầu tư năm 0 vào trong hàm. Máy tính tài chính có ô CF0 riêng, còn Excel coi giá trị đầu tiên là ở kỳ 1. Hãy để năm 0 ra ngoài hàm và cộng riêng.
Hàm NPV có dùng được trong Google Sheets không?
Có. Google Sheets dùng cùng cú pháp NPV(rate, value1, ...) và cùng quy ước chiết khấu giá trị đầu tiên về kỳ 1, nên cách cộng riêng năm 0 vẫn áp dụng.
NPV âm thì có chắc chắn không nên đầu tư không?
NPV âm cho biết dự án không đạt mức sinh lời yêu cầu với các giả định hiện tại. Trước khi loại dự án, nên kiểm tra lại giả định dòng tiền, lãi suất chiết khấu và các giá trị chiến lược khó định lượng, nhưng không nên điều chỉnh giả định chỉ để NPV thành dương.
Làm sao tính NPV khi lãi suất chiết khấu thay đổi theo từng năm?
Hàm NPV chỉ nhận một lãi suất. Khi lãi suất đổi theo năm, hãy lập cột hệ số chiết khấu tích lũy, nhân từng dòng tiền với hệ số tương ứng rồi dùng SUMPRODUCT để cộng lại.