Net Debt to EBITDA
Nợ ròng trên EBITDA
Net debt to EBITDA (nợ ròng trên EBITDA) bằng nợ vay trừ tiền và tương đương tiền, chia cho EBITDA của 12 tháng. Chỉ số cho biết doanh nghiệp cần khoảng bao nhiêu năm EBITDA để trả hết nợ ròng nếu không chi tiêu gì khác. Đây là chỉ số đòn bẩy được ngân hàng, tổ chức xếp hạng và quỹ đầu tư dùng nhiều nhất trong hợp đồng vay và thương vụ M&A.
Explanation
Net debt to EBITDA kết hợp bảng cân đối (nợ ròng) và báo cáo kết quả kinh doanh (EBITDA), nên phản ánh gánh nặng nợ so với khả năng tạo tiền của doanh nghiệp tốt hơn debt-to-equity ratio vốn dựa vào giá trị sổ sách. Net debt (nợ ròng) trừ tiền mặt vì về lý thuyết doanh nghiệp có thể dùng tiền đó trả nợ ngay.
Cách đọc: chỉ số 2 lần nghĩa là nợ ròng bằng hai năm EBITDA. Mức chấp nhận được tuỳ ngành: doanh nghiệp có dòng tiền ổn định như hạ tầng, viễn thông thường chịu được mức cao hơn; doanh nghiệp chu kỳ như thép, vật liệu xây dựng nên giữ thấp vì EBITDA có thể giảm mạnh trong năm xấu. Trong các thương vụ leveraged buyout (mua lại bằng vốn vay), chỉ số này là thước đo chính để quyết định vay được bao nhiêu. Chỉ số âm nghĩa là doanh nghiệp có tiền nhiều hơn nợ (net cash).
Cần cẩn thận ở cả tử và mẫu. Tử số: chỉ trừ tiền thực sự tự do, không trừ tiền ký quỹ, tiền bị phong toả hay tiền dùng cho vận hành hằng ngày; nên cộng nợ thuê tài chính. Mẫu số: EBITDA bỏ qua capital expenditure (chi đầu tư), thuế và thay đổi vốn lưu động, nên doanh nghiệp cần chi đầu tư lớn có thể có EBITDA đẹp mà dòng tiền trả nợ thật lại thấp. EBITDA "điều chỉnh" do doanh nghiệp tự công bố thường cao hơn EBITDA chuẩn.
Ở Việt Nam, báo cáo theo VAS không trình bày EBITDA, người phân tích tự tính: lợi nhuận kế toán trước thuế + chi phí lãi vay + khấu hao tài sản cố định (lấy ở báo cáo lưu chuyển tiền tệ hoặc thuyết minh). Nợ vay gồm vay ngắn hạn, dài hạn và trái phiếu; tiền gồm tiền, tương đương tiền và tiền gửi có kỳ hạn ngắn có thể rút.
Key Points
- Net debt / EBITDA = (nợ vay - tiền tự do) / EBITDA 12 tháng.
- Đo số năm EBITDA cần để trả hết nợ ròng.
- Là chỉ số covenant và chỉ số định mức vay phổ biến nhất.
- Chỉ trừ tiền tự do, không trừ tiền ký quỹ hay phong toả.
- EBITDA bỏ qua chi đầu tư và thuế, nên đọc kèm dòng tiền tự do.
Formula
Net debt / EBITDA = (Total debt - Cash and equivalents) / EBITDA
- Total debt
- Vay ngắn hạn, vay dài hạn, trái phiếu, nợ thuê tài chính; lấy từ bảng cân đối và thuyết minh vay.
- Cash and equivalents
- Tiền, tương đương tiền và tiền gửi ngắn hạn có thể rút để trả nợ; loại tiền ký quỹ, phong toả.
- EBITDA
- Lợi nhuận trước lãi vay, thuế và khấu hao của 12 tháng gần nhất = EBIT + khấu hao; khấu hao lấy từ báo cáo lưu chuyển tiền tệ.
Examples
Worked Example
Tính nợ ròng trên EBITDA và khoảng đệm covenant
Công ty CP Gốm sứ Phương Nam (số liệu giả định) có vay ngắn hạn 200 tỷ đồng, vay dài hạn 600 tỷ đồng, tiền 150 tỷ đồng, tiền gửi kỳ hạn 3 tháng 50 tỷ đồng; EBIT 180 tỷ đồng, khấu hao 70 tỷ đồng. Hợp đồng vay yêu cầu chỉ số không vượt 3,0 lần.
- Nợ vay = 200 + 600 = 800 tỷ đồng; tiền = 150 + 50 = 200 tỷ đồng.
- Nợ ròng = 800 - 200 = 600 tỷ đồng.
- EBITDA = 180 + 70 = 250 tỷ đồng.
- Net debt / EBITDA = 600 / 250 = 2,4 lần.
- EBITDA tối thiểu để không vi phạm = 600 / 3 = 200 tỷ đồng, tức EBITDA chỉ được giảm tối đa (250 - 200) / 250 = 20%.
Phương Nam đang trong ngưỡng an toàn nhưng khoảng đệm không lớn: một năm EBITDA giảm hơn 20% (với nợ ròng giữ nguyên) là vi phạm covenant. Ban tài chính nên theo dõi chỉ số theo quý.
Real-World Scenario
Quỹ đầu tư định mức vay cho thương vụ mua lại
Quỹ đầu tư tư nhân Sông Hồng Capital (giả định) muốn mua một chuỗi phòng khám có EBITDA 100 tỷ đồng. Ngân hàng tài trợ thương vụ cho vay tối đa ở mức nợ ròng bằng 3,5 lần EBITDA.
Quỹ biết có thể vay khoảng 350 tỷ đồng, phần còn lại của giá mua phải bằng vốn chủ. Trong quá trình thẩm định, quỹ kiểm tra kỹ EBITDA có bị "điều chỉnh" quá tay không (ví dụ loại cả chi phí lặp lại hằng năm), vì mỗi 10 tỷ đồng EBITDA bị thổi phồng làm tăng 35 tỷ đồng khả năng vay.
Common Mistakes
Common Mistake
Trừ cả tiền ký quỹ khi tính nợ ròng
Tiếp ví dụ Phương Nam: thuyết minh cho thấy 120 tỷ đồng trong 200 tỷ đồng tiền là tiền ký quỹ đảm bảo cho khoản vay và L/C, không được tự do sử dụng. Chuyên viên vẫn trừ đủ 200 tỷ đồng và báo cáo chỉ số 2,4 lần.
Chỉ trừ tiền tự do 80 tỷ đồng: nợ ròng = 800 - 80 = 720 tỷ đồng, chỉ số = 720 / 250 = 2,88 lần, sát ngưỡng 3,0 lần hơn nhiều. Cách đúng là đọc thuyết minh tiền và chỉ trừ phần tiền có thể dùng để trả nợ.
- Trừ tiền ký quỹ, tiền phong toả hoặc tiền vận hành tối thiểu khi tính nợ ròng.
- Dùng EBITDA điều chỉnh của doanh nghiệp mà không kiểm tra từng khoản điều chỉnh.
- Dùng EBITDA một quý mà không nhân rộng hoặc cộng 4 quý gần nhất.
- Coi EBITDA là dòng tiền trả nợ, quên chi đầu tư, thuế và vốn lưu động.
Exam Tip
CFA Level I và II (Financial Statement Analysis, Corporate Issuers) dùng net debt / EBITDA khi bàn về credit analysis và leverage; FRM Part II nhắc chỉ số này trong phân tích tín dụng doanh nghiệp.