Net Worth
Giá trị tài sản ròng
Net worth (giá trị tài sản ròng) là tổng giá trị tài sản của một người hoặc gia đình trừ đi tổng các khoản nợ tại một thời điểm. Chỉ tiêu này đo mức độ giàu có thực sự, khác với thu nhập là dòng tiền nhận được mỗi tháng. Theo dõi net worth định kỳ cho biết bạn có đang tiến bộ về tài chính hay không.
Explanation
Thu nhập cao chưa chắc đã giàu: người lương 60 triệu đồng/tháng nhưng tiêu hết và vay mua xe có thể có net worth thấp hơn người lương 20 triệu biết tích lũy. Net worth giống như bảng cân đối kế toán (balance sheet) của gia đình, còn ngân sách tháng giống báo cáo kết quả kinh doanh. Tăng trưởng net worth qua năm là thước đo tổng hợp của thói quen chi tiêu, tiết kiệm và đầu tư.
Cách lập: liệt kê tài sản theo giá trị thị trường hiện tại (tiền mặt, tiền gửi, cổ phiếu, chứng chỉ quỹ, vàng, bất động sản, xe, giá trị hoàn lại của hợp đồng bảo hiểm nếu có), rồi liệt kê nợ theo dư nợ gốc còn lại (vay mua nhà, vay mua xe, dư nợ thẻ tín dụng, vay người thân). Lấy tổng tài sản trừ tổng nợ.
Nên tách thêm liquid net worth (tài sản ròng thanh khoản), chỉ tính tài sản bán được nhanh mà không mất giá nhiều trừ nợ ngắn hạn. Một gia đình có thể có net worth vài tỷ đồng nhưng gần như toàn bộ nằm trong căn nhà đang ở, nên khả năng ứng phó biến cố và đầu tư vẫn hạn chế.
Net worth khác owners' equity (vốn chủ sở hữu) của doanh nghiệp ở chỗ không có chuẩn mực kế toán ràng buộc, nên cần nhất quán: định giá thận trọng, cập nhật cùng một thời điểm mỗi quý hoặc mỗi năm, và không tính tài sản mất giá nhanh như điện thoại theo giá mua.
Key Points
- Net worth = tổng tài sản - tổng nợ, đo tại một thời điểm.
- Định giá tài sản theo giá thị trường hiện tại, nợ theo dư nợ gốc còn lại.
- Thu nhập là dòng chảy, net worth là tích lũy: hai thứ khác nhau.
- Theo dõi cả liquid net worth để biết phần tài sản thực sự sẵn sàng dùng.
Formula
Net worth = Total assets - Total liabilities
- Total assets
- Tổng giá trị thị trường hiện tại của tiền, tiền gửi, chứng khoán, vàng, bất động sản, xe và tài sản khác, lấy từ sao kê ngân hàng, tài khoản chứng khoán và giá giao dịch tham khảo.
- Total liabilities
- Tổng dư nợ gốc còn lại của mọi khoản vay và dư nợ thẻ tín dụng, lấy từ sao kê khoản vay và sao kê thẻ.
Liquid net worth = Tài sản thanh khoản - Nợ ngắn hạn, thường không tính nhà đang ở và xe.
Examples
Worked Example
Bảng tài sản ròng của một gia đình ở Hà Nội
Vợ chồng chị Hoa (số liệu giả định) có căn hộ giá thị trường 3.200 triệu đồng, tiền gửi 250 triệu, cổ phiếu 180 triệu, vàng 120 triệu, xe máy 40 triệu. Nợ: vay mua nhà còn 1.450 triệu, dư nợ thẻ tín dụng 25 triệu đồng.
- Tổng tài sản = 3.200 + 250 + 180 + 120 + 40 = 3.790 triệu đồng.
- Tổng nợ = 1.450 + 25 = 1.475 triệu đồng.
- Net worth = 3.790 - 1.475 = 2.315 triệu đồng.
- Liquid net worth = (250 + 180 + 120) - 25 = 550 - 25 = 525 triệu đồng.
Gia đình có net worth khoảng 2,3 tỷ đồng, nhưng chỉ khoảng 525 triệu là thanh khoản. Phần lớn tài sản nằm trong căn hộ đang ở, nên khi lập kế hoạch đầu tư hay hưu trí, họ nên nhìn vào con số 525 triệu.
Real-World Scenario
Theo dõi net worth mỗi quý
Anh Phát (số liệu giả định) lập bảng tính cập nhật net worth vào ngày cuối mỗi quý. Quý III, net worth giảm 40 triệu đồng dù anh vẫn tiết kiệm đều 10 triệu đồng/tháng.
Phân tích cho thấy giá cổ phiếu trong danh mục giảm 70 triệu, còn tiết kiệm mới cộng thêm 30 triệu. Anh hiểu net worth biến động theo giá thị trường trong ngắn hạn, nên đánh giá xu hướng theo năm, đồng thời theo dõi riêng phần tiết kiệm mới để biết thói quen tài chính vẫn tốt.
Common Mistakes
Common Mistake
Nhầm thu nhập cao với giàu có
Anh Khoa (số liệu giả định) lương 60 triệu đồng/tháng, mua ô tô giá 1.100 triệu đồng bằng khoản vay 800 triệu. Hiện xe chỉ còn bán được 850 triệu, tài sản khác 100 triệu; nợ vay xe còn 800 triệu và dư nợ thẻ 70 triệu đồng.
Net worth = (850 + 100) - (800 + 70) = 950 - 870 = 80 triệu đồng, chưa bằng hai tháng lương. Nếu tính xe theo giá mua 1.100 triệu, anh sẽ tưởng net worth là 330 triệu. Cách đúng là định giá theo giá bán được hiện tại và nhìn net worth, không nhìn thu nhập, để đánh giá mức giàu có.
- Tính tài sản theo giá mua thay vì giá thị trường hiện tại, nhất là xe và đồ điện tử.
- Quên các khoản nợ nhỏ như dư nợ thẻ tín dụng, mua trả góp, vay người thân.
- Nhầm thu nhập cao với net worth cao.
- Đánh giá tiến bộ chỉ qua một quý khi giá tài sản biến động mạnh.