Equity Value
Giá trị vốn chủ sở hữu
Equity value (giá trị vốn chủ sở hữu) là phần giá trị doanh nghiệp thuộc về cổ đông phổ thông, sau khi đã trừ các nghĩa vụ với chủ nợ, cổ đông ưu đãi và cổ đông không kiểm soát. Với công ty niêm yết, equity value theo thị trường chính là vốn hoá. Khi định giá bằng DCF theo FCFF, equity value bằng enterprise value trừ nợ ròng và các điều chỉnh liên quan.
Explanation
Cổ đông chỉ được hưởng phần còn lại sau khi các bên khác đã được thanh toán. Vì vậy, cùng một doanh nghiệp có EV 1.000 tỷ đồng, nếu nợ ròng là 600 tỷ đồng thì cổ đông chỉ có 400 tỷ đồng; nếu không có nợ thì cổ đông có cả 1.000 tỷ đồng. Equity value là con số dùng để tính giá trị mỗi cổ phiếu và để so sánh với giá thị trường.
Cầu nối từ EV sang equity value (gọi là EV bridge) gồm: trừ nợ vay chịu lãi và nợ thuê tài chính, trừ cổ phần ưu đãi, trừ lợi ích cổ đông không kiểm soát, cộng tiền và tương đương tiền, cộng các tài sản ngoài hoạt động chính như đầu tư vào công ty liên kết, bất động sản đầu tư không dùng cho kinh doanh. Khoản nào không nằm trong dòng tiền đã chiết khấu thì phải được cộng hoặc trừ riêng, không bỏ sót và không tính hai lần.
Equity value khác book value of equity (vốn chủ sở hữu trên sổ sách): giá trị sổ sách phản ánh vốn góp và lợi nhuận giữ lại theo giá gốc, còn equity value phản ánh giá trị kinh tế dựa trên kỳ vọng tương lai. Tỷ lệ giữa hai con số chính là P/B. Equity value cũng là mẫu số đúng cho các bội số dựa trên lợi nhuận cho cổ đông như P/E.
Trong thương vụ M&A ở Việt Nam, hợp đồng mua bán cổ phần thường quy định giá cổ phần dựa trên EV thoả thuận rồi điều chỉnh theo nợ ròng và vốn lưu động thực tế tại ngày hoàn tất (completion accounts) hoặc chốt tại một ngày trước đó (locked box).
Key Points
- Equity value là phần thuộc cổ đông phổ thông.
- Equity value = EV - nợ vay - cổ phần ưu đãi - NCI + tiền mặt + tài sản ngoài hoạt động.
- Với công ty niêm yết, equity value theo thị trường bằng vốn hoá.
- Chia cho số cổ phiếu đang lưu hành để ra giá trị mỗi cổ phiếu.
- Ghép equity value với lợi nhuận ròng, FCFE, giá trị sổ sách.
Formula
Equity value = EV - Total debt - Preferred stock - NCI + Cash + Non-operating assets
- EV
- Enterprise value, từ DCF theo FCFF hoặc từ bội số EV/EBITDA.
- Total debt
- Nợ vay chịu lãi ngắn hạn, dài hạn và nợ thuê tài chính.
- Preferred stock, NCI
- Cổ phần ưu đãi và lợi ích cổ đông không kiểm soát trên bảng cân đối kế toán hợp nhất.
- Cash
- Tiền, tương đương tiền và đầu tư tài chính ngắn hạn.
- Non-operating assets
- Tài sản không tạo ra dòng tiền đã chiết khấu: đầu tư vào công ty liên kết, bất động sản đầu tư không dùng cho kinh doanh.
Examples
Worked Example
Từ EV sang giá trị mỗi cổ phiếu
DCF của Công ty CP Thực phẩm Hồng Lam (số liệu giả định) cho EV 2.400 tỷ đồng. Nợ vay 700 tỷ đồng, tiền và tương đương tiền 150 tỷ đồng, đầu tư vào công ty liên kết 100 tỷ đồng (không nằm trong FCFF), lợi ích cổ đông không kiểm soát 60 tỷ đồng, 60 triệu cổ phiếu lưu hành.
- Trừ nợ vay: 2.400 - 700 = 1.700 tỷ đồng.
- Cộng tiền mặt và đầu tư liên kết: 1.700 + 150 + 100 = 1.950 tỷ đồng.
- Trừ NCI: 1.950 - 60 = 1.890 tỷ đồng.
- Giá trị mỗi cổ phiếu = 1.890 tỷ / 60 triệu = 31.500 đồng.
Equity value 1.890 tỷ đồng, tương đương 31.500 đồng mỗi cổ phiếu.
Real-World Scenario
Chủ doanh nghiệp bất ngờ với số tiền thực nhận
Ông Hải bán công ty sản xuất đồ gỗ của mình. Bên mua chấp nhận EV 350 tỷ đồng, tương đương 7 lần EBITDA. Ông Hải nghĩ mình sẽ nhận 350 tỷ đồng.
Công ty đang có 120 tỷ đồng vay ngân hàng và 20 tỷ đồng tiền mặt, nên giá trị cổ phần là 350 - 120 + 20 = 250 tỷ đồng. Cố vấn của ông Hải giải thích rằng bội số EBITDA định giá cả doanh nghiệp, và phần của chủ sở hữu luôn phải trừ nợ ròng. Từ đó ông tập trung đàm phán bội số và định nghĩa nợ ròng trong hợp đồng.
Common Mistakes
Common Mistake
Chia thẳng EV cho số cổ phiếu
Với Thực phẩm Hồng Lam, một nhân viên lấy EV 2.400 tỷ đồng chia cho 60 triệu cổ phiếu, ra 40.000 đồng mỗi cổ phiếu, và khuyến nghị cổ phiếu đang rẻ ở giá 33.000 đồng.
EV thuộc cả chủ nợ và NCI, nên phải qua EV bridge. Giá trị đúng 31.500 đồng mỗi cổ phiếu; cách sai phóng đại 8.500 đồng, khoảng 27%. Ở giá 33.000 đồng cổ phiếu thực ra cao hơn giá trị ước tính chứ không rẻ.
- Chia EV cho số cổ phiếu mà không trừ nợ ròng và NCI.
- Cộng tài sản ngoài hoạt động hai lần khi dòng tiền của chúng đã nằm trong FCFF.
- Dùng số cổ phiếu đã phát hành bao gồm cổ phiếu quỹ thay vì cổ phiếu đang lưu hành.
- Nhầm equity value với vốn chủ sở hữu trên sổ sách.
Exam Tip
CFA Level II (Equity Valuation) yêu cầu chuyển từ firm value sang equity value trong FCFF model; ACCA FM có câu hỏi định giá cổ phần sau khi trừ giá trị nợ.