International Financial Reporting Standards (IFRS)

Chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế

Accounting & ReportingBeginnerUpdated 09.11.2026

International Financial Reporting Standards, IFRS (chuẩn mực báo cáo tài chính quốc tế) là bộ chuẩn mực kế toán do Hội đồng Chuẩn mực Kế toán Quốc tế (IASB) ban hành, được hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ yêu cầu hoặc cho phép áp dụng. Bộ chuẩn mực gồm các IFRS mới và các IAS cũ vẫn còn hiệu lực. Mục tiêu là để báo cáo tài chính của doanh nghiệp ở các nước khác nhau đọc và so sánh được với nhau.

Explanation

Nhà đầu tư nước ngoài, ngân hàng quốc tế hay quỹ đầu tư muốn so sánh một doanh nghiệp Việt Nam với đối thủ trong khu vực cần các con số được lập theo cùng một ngôn ngữ. IFRS đóng vai trò đó. Nó dựa trên nguyên tắc (principles-based), tức là đưa ra mục tiêu và tiêu chí, đòi hỏi người lập báo cáo dùng xét đoán, thay vì quy định chi tiết từng tài khoản, từng bút toán như chế độ kế toán Việt Nam.

Các chuẩn mực quan trọng mà người học tài chính hay gặp: IAS 1 (trình bày báo cáo), IAS 2 (hàng tồn kho), IAS 12 (thuế thu nhập), IAS 16 (tài sản cố định), IAS 36 (suy giảm giá trị), IAS 37 (dự phòng), IFRS 3 (hợp nhất kinh doanh), IFRS 9 (công cụ tài chính), IFRS 10 (báo cáo hợp nhất), IFRS 13 (giá trị hợp lý), IFRS 15 (doanh thu) và IFRS 16 (thuê tài sản). Điểm khác chính so với VAS là dùng fair value (giá trị hợp lý) nhiều hơn, yêu cầu impairment (suy giảm giá trị) và expected credit loss (tổn thất tín dụng kỳ vọng), đưa thuê lên bảng cân đối và không phân bổ goodwill.

Tại Việt Nam, Bộ Tài chính phê duyệt Đề án áp dụng chuẩn mực báo cáo tài chính (Quyết định 345/QĐ-BTC năm 2020) với lộ trình: giai đoạn tự nguyện áp dụng IFRS cho các doanh nghiệp có nhu cầu và đủ nguồn lực, sau đó bắt buộc với một số nhóm doanh nghiệp theo quy định. Nhiều ngân hàng, tập đoàn niêm yết và doanh nghiệp có vốn nước ngoài đã lập thêm báo cáo IFRS song song với báo cáo VAS.

IFRS khác với US GAAP, bộ chuẩn mực do FASB ban hành và áp dụng ở Mỹ. Hai bộ chuẩn mực đã hội tụ ở nhiều điểm (doanh thu, thuê tài sản) nhưng vẫn khác ở LIFO, hoàn nhập suy giảm, đánh giá lại tài sản và phân loại một số dòng tiền.

Key Points

Do IASB ban hành, gồm các IFRS mới và IAS còn hiệu lực.
Dựa trên nguyên tắc, cần nhiều xét đoán hơn chế độ kế toán Việt Nam.
Dùng giá trị hợp lý, suy giảm giá trị và tổn thất kỳ vọng nhiều hơn VAS.
Việt Nam áp dụng theo lộ trình của Quyết định 345/QĐ-BTC năm 2020.
Chuyển sang IFRS thường làm thay đổi lợi nhuận, nợ và vốn chủ sở hữu.

Examples

Worked Example

Điều chỉnh lợi nhuận từ VAS sang IFRS

Công ty CP Dược phẩm Bình An (số liệu giả định) có lợi nhuận trước thuế theo VAS 150 tỷ đồng. Khi lập báo cáo IFRS: chi phí phân bổ lợi thế thương mại theo VAS 8 tỷ đồng không còn; dự phòng tổn thất tín dụng kỳ vọng phải trích thêm 5 tỷ đồng; vốn hóa các hợp đồng thuê làm chi phí (khấu hao cộng lãi) cao hơn tiền thuê 1,5 tỷ đồng.

Cộng lại phân bổ lợi thế thương mại: 150 + 8 = 158 tỷ đồng.
Trừ dự phòng tổn thất kỳ vọng bổ sung: 158 - 5 = 153 tỷ đồng.
Trừ chênh lệch chi phí thuê theo IFRS 16: 153 - 1,5 = 151,5 tỷ đồng.
Tổng điều chỉnh = 151,5 - 150 = +1,5 tỷ đồng, tương đương 1,5 / 150 = 1% lợi nhuận VAS.

Lợi nhuận trước thuế theo IFRS của Bình An là 151,5 tỷ đồng. Tổng chênh lệch nhỏ nhưng từng dòng thay đổi đáng kể, và bảng cân đối IFRS có thêm nợ thuê, goodwill cao hơn và phải thu thấp hơn.

Real-World Scenario

Doanh nghiệp chuẩn bị gọi vốn quốc tế

Anh Khoa, CFO một công ty logistics (giả định), chuẩn bị đàm phán với một quỹ đầu tư nước ngoài. Quỹ yêu cầu báo cáo kiểm toán theo IFRS cho ba năm gần nhất.

Anh Khoa lập kế hoạch chuyển đổi: xác định chênh lệch chính (thuê kho bãi, tổn thất tín dụng kỳ vọng, thuế hoãn lại), đào tạo đội kế toán, làm báo cáo IFRS song song với VAS và mời kiểm toán sớm. Anh cũng chuẩn bị giải thích cho hội đồng quản trị vì sao nợ phải trả tăng mạnh sau khi vốn hóa hợp đồng thuê.

Common Mistakes

Common Mistake

Nghĩ báo cáo IFRS chỉ là bản dịch tiếng Anh

Một doanh nghiệp gửi nhà đầu tư nước ngoài báo cáo VAS được dịch sang tiếng Anh và đặt tiêu đề "IFRS financial statements", với lợi nhuận và tổng tài sản y hệt bản VAS.

IFRS khác VAS về ghi nhận và đo lường, không chỉ về ngôn ngữ: nợ thuê, goodwill, dự phòng, giá trị hợp lý đều có thể thay đổi. Cách đúng là gọi tên là báo cáo VAS bản dịch, hoặc lập báo cáo IFRS thật với bảng đối chiếu chênh lệch.

Đánh đồng báo cáo VAS dịch sang tiếng Anh với báo cáo IFRS.
So sánh tỷ số của doanh nghiệp lập theo VAS với đối thủ lập theo IFRS mà không điều chỉnh.
Cho rằng IFRS và US GAAP giống hệt nhau.
Nghĩ chuyển sang IFRS chỉ là việc của phòng kế toán, trong khi nó ảnh hưởng covenant vay, thưởng và cổ tức.

Exam Tip

ACCA FR và SBR được xây dựng hoàn toàn trên IFRS; CFA Level I (Financial Statement Analysis) hỏi khung khái niệm, các khác biệt chính giữa IFRS và US GAAP và ảnh hưởng của chúng lên phân tích.

Related Concepts

All Terms