Loss Given Default (LGD)
Tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ
Loss given default (LGD, tỷ lệ tổn thất khi vỡ nợ) là phần trăm dư nợ mà bên cho vay thực sự mất sau khi khách hàng vỡ nợ, sau khi đã tính số tiền thu hồi được. LGD bằng 1 trừ recovery rate (tỷ lệ thu hồi). Đây là tham số thứ hai của rủi ro tín dụng, cùng PD và EAD tạo thành expected loss.
Explanation
Khi một khách hàng vỡ nợ, ngân hàng hiếm khi mất toàn bộ số tiền cho vay. Họ thu hồi một phần qua xử lý tài sản bảo đảm, thu nợ từ người bảo lãnh, bán nợ hoặc tái cơ cấu. LGD đo phần còn lại không thu được, tính trên exposure at default (EAD, dư nợ tại thời điểm vỡ nợ).
Ước lượng LGD đúng phải tính ba yếu tố mà người mới hay bỏ qua: giá bán thực tế của tài sản bảo đảm (thường thấp hơn giá thẩm định, nhất là khi phải bán nhanh), chi phí thu hồi (pháp lý, định giá, quản lý tài sản) và thời gian thu hồi, vì tiền thu về sau 2 đến 3 năm phải chiết khấu về thời điểm vỡ nợ. Ở Việt Nam, thời gian xử lý tài sản bảo đảm qua toà án và thi hành án thường kéo dài, làm LGD thực tế cao hơn con số trên giấy.
LGD phụ thuộc mạnh vào loại tài sản bảo đảm và thứ tự ưu tiên trả nợ (seniority): khoản vay có thế chấp bất động sản thường có LGD thấp hơn khoản vay tín chấp, trái phiếu có bảo đảm thấp hơn trái phiếu thứ cấp. LGD cũng biến động theo chu kỳ: khi kinh tế suy thoái, PD tăng đúng lúc giá tài sản bảo đảm giảm, nên Basel yêu cầu dùng downturn LGD (LGD trong suy thoái) để tính vốn.
Theo cách tiếp cận IRB cơ bản của Basel II, khoản vay doanh nghiệp không có bảo đảm, ưu tiên thông thường được gán LGD giám sát 45%. LGD không phải là tỷ lệ cho vay trên giá trị tài sản (LTV): một khoản vay có LTV 70% vẫn có thể có LGD đáng kể.
Key Points
- LGD = 1 - recovery rate, tính trên EAD.
- Tiền thu hồi phải trừ chi phí và chiết khấu theo thời gian thu hồi.
- Tài sản bảo đảm và thứ tự ưu tiên trả nợ là hai yếu tố quyết định LGD.
- Downturn LGD cao hơn LGD bình quân, dùng để tính vốn theo Basel.
- PD và LGD thường cùng tăng trong suy thoái, làm tổn thất tăng mạnh hơn dự kiến.
Formula
LGD = 1 - PV(Số tiền thu hồi - Chi phí thu hồi) / EAD
- Số tiền thu hồi
- Tiền thực thu từ bán tài sản bảo đảm, bảo lãnh, bán nợ, lấy từ hồ sơ xử lý nợ hoặc giá bán dự kiến sau haircut.
- Chi phí thu hồi
- Chi phí pháp lý, định giá, đấu giá, bảo quản tài sản phát sinh để thu nợ.
- PV
- Giá trị hiện tại: chiết khấu dòng tiền thu hồi về thời điểm vỡ nợ bằng lãi suất phù hợp với rủi ro.
- EAD
- Dư nợ (gốc, lãi phải thu, phần hạn mức đã rút) tại thời điểm vỡ nợ.
Recovery rate = 1 - LGD. Đề thi thường cho sẵn recovery rate, khi đó LGD = 1 - recovery rate.
Examples
Worked Example
Tính LGD cho khoản vay thế chấp nhà xưởng
Công ty CP Cơ khí Tân Hưng (số liệu giả định) vỡ nợ khi dư nợ là 5.000 triệu đồng. Ngân hàng dự kiến bán nhà xưởng thế chấp sau 2 năm được 3.600 triệu đồng, chi phí xử lý 300 triệu đồng, lãi suất chiết khấu 10%/năm.
- Tiền thu hồi ròng = 3.600 - 300 = 3.300 triệu đồng.
- Giá trị hiện tại = 3.300 / 1,1^2 = 3.300 / 1,21 ≈ 2.727,27 triệu đồng.
- Recovery rate = 2.727,27 / 5.000 ≈ 54,55%.
- LGD = 1 - 54,55% = 45,45%.
Dù tài sản bảo đảm bán được 3.600 triệu đồng, tương đương 72% dư nợ, LGD thực tế vẫn khoảng 45,45% vì chi phí xử lý và 2 năm chờ đợi. Nếu chỉ lấy 3.600 / 5.000, ngân hàng sẽ đánh giá thấp tổn thất gần một nửa.
Real-World Scenario
Phòng quản lý rủi ro xây dựng bảng LGD theo loại tài sản bảo đảm
Chị Hà, trưởng nhóm mô hình rủi ro tín dụng, cần LGD cho ba nhóm khoản vay: thế chấp nhà ở, thế chấp ô tô và tín chấp tiêu dùng. Chị lấy dữ liệu các khoản vỡ nợ đã xử lý xong trong 7 năm.
Chị tính recovery rate thực tế đã chiết khấu cho từng nhóm và thấy nhóm tín chấp có LGD cao nhất, nhóm ô tô biến động mạnh vì xe mất giá nhanh. Chị đề xuất dùng LGD của giai đoạn tài sản giảm giá làm downturn LGD, đồng thời khuyến nghị bộ phận tín dụng siết LTV cho khoản vay ô tô để kéo LGD xuống.
Common Mistakes
Common Mistake
Nghĩ rằng khoản vay có tài sản bảo đảm lớn hơn dư nợ thì LGD bằng 0
Khoản vay 5 tỷ đồng được thế chấp bằng bất động sản định giá 7 tỷ đồng. Cán bộ tín dụng ghi LGD = 0 vì tài sản lớn hơn nợ. Thực tế khi phải bán nhanh, tài sản chỉ được 70% giá thẩm định, chi phí xử lý 0,3 tỷ đồng và mất 2 năm, lãi suất chiết khấu 10%.
Giá bán = 7 × 70% = 4,9 tỷ đồng, thu ròng 4,6 tỷ đồng, giá trị hiện tại = 4,6 / 1,21 ≈ 3,80 tỷ đồng. LGD ≈ 1 - 3,80 / 5 ≈ 24%. Cách đúng là áp dụng haircut cho giá bán, trừ chi phí và chiết khấu thời gian thu hồi.
- Lấy giá thẩm định tài sản bảo đảm làm số tiền thu hồi, không áp dụng haircut khi bán nhanh.
- Bỏ qua chi phí pháp lý và thời gian thu hồi, nên LGD thấp hơn thực tế.
- Dùng LGD bình quân thời kỳ tốt để tính vốn thay vì downturn LGD.
- Nhầm LGD với tỷ lệ LTV của khoản vay.
Exam Tip
FRM Part I và Part II (Credit Risk) hỏi recovery rate theo seniority, mối tương quan giữa PD và LGD, và downturn LGD. Trong câu tính expected loss, đề hay cho recovery rate để thí sinh tự đổi sang LGD.